SỰ PHẢN TRẮC CỦA CÁI TÔI TỰ LUYẾN
VÀ BI KỊCH "LƯU MANH HÓA"
TRONG PHÊ BÌNH VĂN HỌC
Nhìn vào bức tranh văn đàn đương đại, hiếm có cuộc đối đầu nào
lại phơi bày những góc khuất trần trụi và đau đớn như cách Đặng Xuân Xuyến đang
"giải phẫu" chân dung Đông La. Đây không đơn thuần là một cuộc cãi vã
trên mạng xã hội, mà là một bản cáo trạng đanh thép về sự băng hoại đạo đức của
một người cầm bút, nơi mà ranh giới giữa phê bình nghệ thuật và công kích cá
nhân đã bị xóa nhòa bởi những cơn sang chấn của lòng tự luyến.
Điểm khởi đầu cho sự đổ vỡ niềm tin chính là tính bất nhất trong
hệ thống tri thức của Đông La. Khi một nhà phê bình tự đắc thừa nhận mình từng
ca ngợi Nguyễn Quang Thiều "như điên"
dù "không hiểu", "không đọc kỹ" vì "dốt", ông ta đã tự tay ký vào bản
khai tử cho uy tín nghề nghiệp của chính mình. Trong thế giới của tư duy và chữ
nghĩa, sự trung thực là sợi dây bảo chứng duy nhất. Nếu hôm qua ông ta ca ngợi
vì sự thiếu hiểu biết, thì lấy gì đảm bảo rằng những lời thóa mạ hôm nay không
phải là kết quả của một sự nhầm lẫn tương tự, hoặc tệ hơn, là một sự bẻ cong
ngòi bút để phục vụ cho những toan tính cá nhân thấp hèn? Phê bình, khi ấy,
không còn là chiếc gương soi chiếu vẻ đẹp văn chương, mà trở thành một thứ công
cụ rẻ rúng, được nhào nặn tùy tiện theo nhiệt độ của các mối quan hệ.
Sự sâu sắc của bài viết còn nằm ở việc bóc trần lối "ngụy biện tầm vóc nhân loại" mà
Đông La đang bám víu. Việc một cá nhân tự đặt mình ngang hàng với Einstein hay
Trump để bao biện cho những sai lầm cá nhân là một biểu hiện lố bịch của hội
chứng ảo tưởng sức mạnh. Tác giả Đặng Xuân Xuyến đã rất tinh tế khi chỉ ra sự
đánh tráo khái niệm nguy hiểm này: Sai lầm của một thiên tài khoa học là sự trả
giá cho quá trình tìm kiếm chân lý khách quan, còn sự tráo trở của Đông La lại
là kết quả của một sự suy đồi về nhân cách chủ quan. Việc mượn danh vĩ nhân để
"sang trọng hóa" những hành
vi lưu manh không chỉ cho thấy sự đuối lý mà còn phơi bày một tâm thế tiểu
nhân, cố tìm cách ký sinh vào những biểu tượng lớn lao để che đậy sự trống rỗng
về đạo đức.
Đáng ghê tởm hơn cả là sự phản bội ân tình – một vùng tối nhạy
cảm nhất trong đạo lý làm người. Những chi tiết về sự chăm chút của gia đình
nhà thơ Nguyễn Quang Thiều dành cho Đông La trong những ngày "ăn chực ngủ nhờ", khi bị đáp lại
bằng những ngôn từ thô tục, bẩn thỉu, đã tạo nên một cú sốc văn hóa thực sự.
Cách Đông La ví von những kỷ niệm ân tình bằng hình ảnh ô uế không chỉ hạ thấp
người bị nói tới, mà còn tự đóng đinh chính ông ta vào vị trí của kẻ "vong ân bội nghĩa". Trong văn hóa
Việt Nam, việc "nhổ vào bát cơm mình
từng ăn" là tội đồ khó dung thứ nhất đối với một trí thức. Chính sự
tráo trở này đã lý giải vì sao giới văn nghệ sĩ tên tuổi lại chọn cách tránh xa
Đông La như tránh một "bãi xú uế".
Sự tẩy chay đó không phải là biểu hiện của sự yếu thế, mà là sự bảo vệ tối
thiểu dành cho sự sạch sẽ của không gian văn hóa.
Cuối cùng, khi những lớp mặt nạ chữ nghĩa bị lột bỏ, chân dung
một "vua phản thầy, phản bạn"
hiện lên đầy đủ thông qua những nhân chứng lịch sử. Từ việc mượn danh Chế Lan
Viên để đánh bóng tên tuổi đến việc xúc phạm gia đình những người từng cưu mang
mình, Đông La đã tự cô lập mình trong một ốc đảo của sự điên rồ và thù hận. Bài
viết của Đặng Xuân Xuyến không chỉ là lời phản đòn cá nhân, mà là một sự thanh
lọc cần thiết, nhắc nhở rằng văn chương không bao giờ có chỗ cho kẻ lưu manh tự
luyến. Bởi suy cho cùng, một ngòi bút không có đạo đức sẽ chỉ tạo ra những dòng
chữ sặc mùi tử khí, bị người đời ghê sợ và lịch sử lãng quên.
Mời nhấp chuột đọc thêm:
- Paul Nguyễn Hoàng
Đức là ai?l
- Truyện ngắn Đặng
Xuân Xuyếnl
- Thơ độc vận Đặng
Xuân Xuyếnl
- Thơ lục bát Đặng
Xuân Xuyếnl
Mời
nghe Khề Khà Truyện đọc truyện ngắn
CHUYỆN CỦA GÃ KHỜ của Đặng Xuân Xuyến:
*.
Tác giả Ẩn Danh
bình luận trên blog Trang Đặng Xuân Xuyến ngày 25 tháng 06 năm 2026 ở bài “Đông La: Kẻ lưu manh tự luyến”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét